Author Topic: Trong thế giới sách cũ  (Read 2482 times)

Description: lưu giữ một kho tàng

Offline Pavelvnr

  • *
  • Manager
  • Posts: 2,002
  • Joined: Oct 2004
  • Thanked: 347
  • Thanks: 337
  • Gender: Female
    • View Profile
« Reply #20 on: January 03, 2013, 04:04 PM »
Logged
Tản mạn phố... sách cũ

CAND Online - Những tiệm bán sách cũ luôn nép mình khiêm tốn bên góc đường, trong các con hẻm tĩnh lặng với tấm biển cũ kỹ, khiêm nhường. Bước vào thế giới sách cũ sẽ được gặp muôn hình vạn trạng các loại sách được in cách đây vài năm, vài chục năm hay có khi lên tới cả trăm năm. Có thể nó cũ và được chuyền tay qua bao người, bao thế hệ. Nhưng có sách nội dung bên trong càng cũ, càng có giá trị…
Facebook Twitter 0 bình chọn Viết bình luận Lưu bài này

  Sách cũ: Quý bởi hiếm

 Dọc theo con đường Trần Nhân Tôn (quận 5), những hiệu sách nằm ẩn mình, không ồn ào lúc nào cũng có người ra vào như những nhà sách lớn Nguyễn Văn Cừ, hay Fahasa, Phương Nam…, những người vào đây chủ yếu là những người yêu sách muốn tìm đến với “cái chân chất của sách ngày xưa”, hay tìm kiếm những cuốn sách vô giá mà có thể nó đang nằm lẫn lộn đâu đó trong chính những cửa hiệu này.

Nhưng nguồn sách cũ đang hiếm dần. Đó là nhận định chung của hầu hết những người làm nghề buôn bán sách cũ trên địa bàn thành phố. Theo ông Ngô Văn Chính, chủ một tiệm sách cũ trên đường Trần Nhân Tôn, thời “hoàng kim” của dân buôn sách cũ là những năm thành phố này bắt đầu di dời giải tỏa. Nhà chuyển, sách cũng chuyển theo. Những người như ông được một phen bội thu sách.

Trong những tủ sách được mua lại theo kiểu bán cân ký, có không ít quyển “vàng mười” mà người có con mắt tinh tường trong nghề đã lọc ra. Chỉ cần vài ba quyển có giá trị mà dân sưu tầm đang khát, cũng đủ đem lại giá trị gấp hàng mấy chục lần bao nhiêu cuốn đầy rẫy trên thị trường.

Hiếm nhất hiện nay có lẽ là loại sách in trước năm 1975 của các nhà sách An Tiêm, Khai Trí, Nhà sách Trẻ, Lá Bối, Cảo Thơm, Trí Đăng... “có quyển nào dân “ghiền” mua quyển nấy, đắt mấy cũng được”, những người bán sách cho biết. Với sách cũ được xếp vào loại quý, người mua quan trọng nhất là năm xuất bản và chất lượng còn “zin”. “Sách đã bị mất vẻ nguyên sơ thì bìa có mạ vàng cũng… bỏ”, ông Liêm chủ một hiệu sách nói.

Sách cũ trở nên quý giá bởi nhiều lý do, dù in trên giấy màu đen nhưng dễ đọc và không làm lóa mắt, nhưng quan trọng hơn cả là có nhiều cuốn hiện nay không được tái bản và lối viết, dịch khoáng đạt, mang đậm phong cách văn chương của người dịch (bởi hầu hết dịch giả đồng thời cũng là nhà văn chứ không chỉ là “thợ dịch”). Và những bộ sách là công trình nghiên cứu, khảo cứu của các học giả xưa vẫn còn nguyên giá trị, làm quy chuẩn so sánh cho người học, người nghiên cứu hiện nay.

 Kiếm sống được với nghề… không dễ


Theo chị Nga, chủ một cửa hàng sách cũ trên đường Trần Nhân Tôn, hiện chị phải lấy hàng từ hơn 60 người buôn bán ve chai mới đủ lượng sách cung ứng cho khách hằng ngày. Phần lớn những người bán sách cũ đều có chút vốn lận lưng là một thư viện nho nhỏ được tích góp từ quá trình say mê đọc sách. Họ đọc, hiểu, yêu và muốn sống với niềm đam mê bằng con đường bán sách. Mặc dù mang tiếng buôn bán, nhưng không ít người trong số họ có riêng một tủ sách gối đầu giường mà bất kể ai muốn trả giá cao hơn để được sở hữu cũng đành chịu.

Mỗi ngày họ còn dành một khoảng thời gian nhất định để đọc lại những cuốn sách cũ chỉ để có kiến thức trao đổi sâu với những khách hàng am hiểu về sách. Nên nhiều người kinh doanh sách cũ sau một thời gian sống thực sự với nghề, họ dường như trở thành một cuốn “từ điển sống” mà khách hàng có thể “tra cứu” một cách nhanh chóng và thấu đáo.

Như chị Nga mà chúng tôi có dịp trò chuyện có tài bán sách rất giỏi, nắm bắt nhu cầu, tâm lý khách chỉ qua một vài câu bắt chuyện. Tên tác phẩm, tác giả, mức độ hiếm hoi hay phổ biến trên thị trường được chị đọc làu làu. Qua chị Nga cho hay, giá một cuốn sách cũ cũng vô chừng, có cuốn trừ giá bìa chừng 30% hoặc 50-60%. Với những cuốn được gọi là vô giá, như sách chưa tái bản hay số năm xuất bản càng… xưa thì vài trăm ngàn một cuốn là chuyện thường. Có bộ sách cả 2-3 triệu/bộ nhưng nay cũng khó kiếm. Mới nghe qua tưởng mua bán sách cũ sẽ “mua một lời trăm”, nhưng thực tế thì nhiều người không thể kiếm sống với nghề, khi nhu cầu cuộc sống ngày càng lớn mà đồng vốn quay vòng chậm.

Giới đọc và mua bán sách cũ ở TP HCM không lạ gì những “Đại gia sách cũ” cách đây chục năm về trước. Nhưng rồi những ai không bám trụ được với nghề sách cũ thì cũng bỏ nghề vì buôn bán ế ẩm, mặc dù yêu quý sách, một sở thích đẹp nhưng ai “không có duyên” với sách cũ thì cũng đều gặp kết cục như vậy. Riêng chị Nga thì có vẻ lạc quan hơn khi 8 năm theo nghề sách cũ, sinh viên tìm mua sách, giáo trình cũ cũng khá nhiều, không hề nghe chị than phiền dù nguồn sách cũ đang bị thu hẹp dần…

Hoài Ân
« Last Edit: January 03, 2013, 04:06 PM by PAVELVNR »
Phan Lâm An - Y!M: Pavluchkaaa - Email: Pavelvnr@gmail.com

Offline Pavelvnr

  • *
  • Manager
  • Posts: 2,002
  • Joined: Oct 2004
  • Thanked: 347
  • Thanks: 337
  • Gender: Female
    • View Profile
« Reply #21 on: January 03, 2013, 04:22 PM »
Logged
Lang thang "chợ" sách cũ

Nhân dân - Đã từ lâu, TP Hồ Chí Minh được biết đến như trung tâm sách cũ của cả nước, do có nhiều nhà sưu tập sách cũng như điều kiện khí hậu tốt hơn miền bắc nóng ẩm, hầu hết nguồn sách cũ, sách cổ quý hiếm tập trung ở đây.

Trên các đường phố Nguyễn Thị Minh Khai, Trần Nhân Tông, Trần Huy Liệu... đều có nhiều tiệm sách cũ và mới. Trái với hình dung của chúng tôi khi đến nhà sách Xưa & Nay, trên đường Bạch Mã, quận 10, rằng chủ tiệm chắc phải là một ông già đạo mạo, anh Trần Thu Nam, chủ nhà sách sinh năm 1962.

Anh cho biết, thương hiệu Xưa & Nay có khoảng 10 năm nay. 'Gia đình vợ tôi bán sách từ trước 1975. Tôi vào nghề bán sách khoảng năm 1990'. Lúc đó anh Nam chẳng nghĩ mình sẽ theo đuổi nghề này đến tận hôm nay. 'Nghề buôn bán sách cũ giờ không bằng ngày xưa', anh nói giọng buồn buồn. 'Những sách cổ hiện còn ít, do nhiều cuốn nằm trong tay các nhà sưu tập hay đã bị mang ra nước ngoài. Nhà sách của tôi hiện sách nước ngoài nhiều hơn sách trong nước'.

Xưa & Nay chủ yếu chuyên về sách văn học, sách nghiên cứu, sách lịch sử, từ điển, tiểu thuyết, sách tiếng Anh, Pháp... Anh bảo rằng, nguồn sách cũ do người ta mang tới bán hoặc chính anh trực tiếp đi thu mua. Những năm 1980 có nhiều người chơi sách chuyển sang nước ngoài sinh sống, nên họ bán lại kho sách.

Khi chúng tôi hỏi, trong trường hợp anh sưu tầm được một cuốn sách cổ, sách quý, anh có thông báo đến các nhà sưu tập, những người chơi sách không, anh trả lời: 'Có sách quý cũng không cần thông báo, vì nguồn sách cổ, quý hiện không còn mấy. Một lý do nữa là trước đây kinh tế eo hẹp, nhiều người bán bớt sách, nay đời sống phát triển nên người ta giữ sách trong các thư viện gia đình chứ ít bán đi.'

Anh Nam cho hay, những năm 1990-2000 là thời hoàng kim của nghề sách cũ: do chưa có in-tơ-nét, nhiều trường chưa có thư viện, mà nguồn sách thì nhiều, ai cần tài liệu nghiên cứu, tham khảo buộc phải ra nhà sách tìm,

Hiện nay, nghề này mang lại thu nhập chỉ đủ sống, khoảng 3-4 triệu đồng/tháng. Anh Nam cho hay lợi thế của nhà sách này là không phải thuê mặt bằng. 'Có những ngày vắng khách, nên tôi được đọc sách từ sáng đến chiều' - anh nói vui.

Với nghề này, anh cũng có những kỷ niệm vui. 'Có người tình cờ thấy chính cuốn sách xưa của họ đã bị thất lạc, nay tìm lại được nó họ rất vui mừng. Trường hợp ấy tôi luôn bán giá vốn cho người ta. Có sinh viên ham mê sách mà nghèo quá không có đủ tiền, tôi tặng luôn'.

Một số nhà sách cũ giữ bản gốc và bán bản photocopy của một số sách cổ quý hiếm, giờ không còn tái bản, thí dụ một số cuốn Tập san Sử, Địa của nhà sử học Nguyễn Nhã. Tuy vậy, tôi rất tâm đắc và chia sẻ ý kiến của anh Nam rằng, không người chơi sách nào lại thích giữ sách photo, người ta thà mất rất nhiều tiền để có bản 'xịn' của các sách cổ, sách quý.

'Người ta chỉ photo trong trường hợp cần có sách làm tư liệu phục vụ việc học tập, nghiên cứu thôi' - anh nói. Do nhà sách ở một vị trí biệt lập nên không có cạnh tranh, cũng không có liên hệ nhiều với các nhà sách khác. Hiện con gái anh Nam 21 tuổi đang là sinh viên một trường đại học kinh tế, con trai học lớp 11, nhưng anh cho biết cũng không định hướng cho các con theo nghề của mình.

Một địa chỉ khác cho những người đam mê săn lùng sách cổ là nhà sách Quang Huy trên đường Nguyễn Thị Minh Khai. Con đường này nổi tiếng từ lâu ở TP HCM do có nhiều tiệm sách cũ (hiện còn khoảng 7-8 nhà). Chủ nhân là chị Trần Quang Mỹ Linh. Người quản lý ở đây, chị Trịnh Thị Vân, cho biết nhà sách mở cửa từ năm 1980, bản thân chị làm ở đây đã hơn 10 năm.

Trong nhà sách cơ man nào là sách lịch sử, triết học, văn học, ngoại ngữ... Có nhiều sách cũ, sách cổ, một số cuốn sách quý như Thơ văn Lý Trần, Minh Mệnh chính yếu, Việt Nam từ điển của Lương Ngọc Trác... 'Nhiều khi cũng không nhớ hết đầu sách trong nhà để trả lời cho khách,' chị cười, thú nhận. Khi ai đó có nhu cầu bán đi những cuốn sách đã đọc, chị Vân trực tiếp đi thu mua, điều đáng nói là chị mua tương đối đúng giá trị cuốn sách.

Khi tôi hỏi các chị có thường 'săn' được những lô sách lớn do các thư viện bán thanh lý, chị Vân cho biết: 'Cũng khó mua được sách từ các thư viện, hơn nữa nhiều sách của các thư viện lại ít giá trị'.

Chị Vân cho biết thành phần khách đa dạng, trong đó có nhiều khách quen, sinh viên... 'Việt kiều về nước hay tìm mua truyện kiếm hiệp, lịch sử, những cuốn sách xưa gắn bó với những kỷ niệm một thời của họ... Cũng có nhiều người từ Hà Nội lặn lội vào đây tìm mua sách nghiên cứu...'.

Khi tôi hỏi rằng, người bán sách cũ ở đây có hay trông mặt khách mà quát giá không, chị Vân nói sách cũ đều có ghi giá rõ ràng trên bìa sau, người bán cũng giảm giá theo tỷ lệ % cho khách, chứ không tính đắt, bắt chẹt hay nói thách.

 Giữa các nhà sách ở đây có sự liên kết với nhau để tìm sách cho khách, và họ khá nhiệt tình trong việc này. Các chủ tiệm sách cũ ở TP Hồ Chí Minh không phải ai cũng là người Sài Gòn chính gốc. Tại Nhà sách 337 đường Trần Hưng Đạo, chúng tôi gặp anh Nguyễn Đức Kinh, sinh năm 1966, vốn quê gốc Bình Định. 'Trước kia tui có làm nông nghiệp' - anh vui vẻ cho biết: 'Vợ chồng tui bắt đầu 'sự nghiệp' buôn sách cũ từ 2005'.

Anh Kinh nói mình đến với nghề bán sách cũng là một cơ duyên: anh có bà chị bán sách, theo phụ giúp người ta. Sau này khi chị theo gia đình chuyển ra nước ngoài sinh sống, anh đã 'kế tục sự nghiệp'. Tiệm sách của anh là hai gian nhà rộng chừng 30 m2, chất đầy ắp sách ngoại văn, sách kỹ thuật, hội họa, mỹ thuật, sách học, truyện tranh, văn học, lịch sử Việt Nam... Nguồn sách phong phú này có được, do có nhiều người đọc sách chán rồi thì mang đến trao đổi.

Thành phần khách rất đa dạng, từ các nhà nghiên cứu cao tuổi đạo mạo, Việt kiều đến cánh sinh viên... Anh Kinh nói nhà sách của anh có vị trí cô lập nên không có liên hệ nhiều với các nhà sách khác. 'Dạo này kinh doanh sách cũng khó khăn do ít người mua, nhà tui cũng bán lai rai. Có nhiều sách lời lãi chỉ 3.000 - 5.000 đồng/cuốn. Thu nhập trung bình tầm 3 triệu đồng/tháng. Có nhiều nhà nghiên cứu, thầy giáo cao tuổi qua coi 'cọp' cả buổi, nhưng tôi vẫn vui vì có cơ hội nói chuyện, học hỏi từ người ta. Nhiều sinh viên quen mặt, không có nhiều tiền mà chỉ cần nội dung vài trang, anh Kinh sẵn lòng cho họ mượn photo... Tui vẫn thường đi kiếm sách giùm khi khách có yêu cầu. Giữa các nhà sách cũng không có sự cạnh tranh'.

 Anh tự tin cho biết tuy nguồn sách cũ-mới rất đa dạng về chủng loại, phong phú về số lượng, nhưng tiệm anh không có loại văn hóa phẩm đồi trụy, 'các anh công an phường, thanh tra văn hóa vẫn thường ghé qua chơi, đọc sách, tán dóc...'.

Tương lai nghề bán sách cũ sẽ như thế nào, anh Kinh không dám khẳng định. Nhưng các tiệm sách cũ vẫn lưu giữ nhiều nguồn sách cổ, sách cũ giá trị, trong đó rất nhiều cuốn nay không còn tái bản. Nhiều người đã hình thành nên một thói quen văn hóa: cuối tuần, lúc rảnh rỗi rủ nhau đi nhà sách. Tôi tin rằng, dù có phần bị ảnh hưởng bởi in-tơ-nét và các loại hình giải trí khác, văn hóa đọc vẫn có sức sống riêng.
Phan Lâm An - Y!M: Pavluchkaaa - Email: Pavelvnr@gmail.com

Offline Pavelvnr

  • *
  • Manager
  • Posts: 2,002
  • Joined: Oct 2004
  • Thanked: 347
  • Thanks: 337
  • Gender: Female
    • View Profile
« Reply #22 on: January 03, 2013, 04:30 PM »
Logged
Tình sách cũ

Quỳnh Hương - Những gian sách cũ khuất lấp và tồi tàn, chứa trong mình cả “kho báu”  mà các nhà sách hiện đại phải ghen tỵ. Chủ nhân là những  “dị nhân” yêu sách đến mức dành đời mình cho việc tầm sách quý. Đối với họ, sách là sinh mệnh, là những cuộc đời, họ sống với sách cũ bên ngoài lề thời cuộc. Giữa những giá sách ám màu thời gian với bụi mốc và mạng nhện, ta có thể gặp ở đó đôi ba người “lạc thời” – tinh hoa đang bị mất mát của giới trí giả thành thị. Họ tìm đến sách cũ như kết nối kỳ diệu để được trở về ký ức của “tình sách” thời đã xa.

Tình sách mê cuồng của người đạp xích lô

   Café Sách nằm heo hút tít trên đê Nhật Tân (Hà Nội). Khách lặn lội đường xa tới tận đây hẳn chả ai vì uống nước. Họ đến để “đọc ké” những quyển sách quý của gia chủ. Nét vất vả của một đời nhọc nhằn vẫn còn hằn dấu trên gương mặt, với món tóc buộc đuôi ngựa – chủ café sách trông như một tay cựu cao bồi về hưu.

   Bản thân là người mê văn chương, nên tủ sách tư gia của ông Nguyễn Thế Thành chủ yếu là sách văn học. Ông Thành tự hào mình là người duy nhất có trọn bộ 42 tập của Tổng Tập Văn học VN lần xuất bản đầu tiên; Văn học Trung Hoa ông có đủ “Bát đại kỳ thư’ và cập nhật đủ sách của các tác giả đương đại Mạc Ngôn, Cao Hành Kiện, Khương Nhung.Văn học phương Tây ông có đủ bộ tác giả đoạt giải Nobel từng được xuất bản ở Việt Nam, bộ sách của Viễn Đông Bác Cổ…Giới chơi  sách cổ có truyền nhau rằng trong bộ sưu tập của ông Thành có những cuốn đặc biệt quý. Những “báu vật” này được ông Thành cẩn thận xếp riêng trong một tủ kính, khách quý lắm ông mới bỏ ra cho xem. Đó là “Vang Bóng Một Thời” của Nguyễn Tuân được nhà Đắc Lộ Thư Xã ấn hành năm 1945, chỉ in 100 bản đặc biệt trên giấy Đại La, bản của ông Thành đánh số 84; Hay hai bộ “Kim Vân Kiều” và “Chinh Phụ ngâm” in song ngữ với phần dịch và chú giải của học giả Nguyễn Văn Vĩnh, do nhà xuất bản Alexandre de Rhodes ấn hành năm 1943; Bản “Cung oán ngâm khúc”, “Thúy Kiều thi tập’, “Tỳ bà hành”, “Nhị độ mai”….trên giấy bổi, khổ bằng bàn tay, in từ năm 1926; hay “Tản Đà vận văn” bản in trên giấy dó từ năm 1945, cầm cuốn sách trên tay nhẹ và xốp tựa cầm nắm bông….

  Cũng giống như một loại đồ cổ, sách càng có “niên đại” cũ thì càng quý, và còn quý hơn nếu trên sách có những thủ bút đặc biệt. Đời sách lưu lạc thế nào, mà khi đến tay ông Thành có những cuốn mang thủ bút khiến người ta xem chỉ còn biết kinh ngạc. Không “ngã ngửa người” sao được, khi thấy trong tủ sách ông Thành có cuốn “Đât lề quê thói- phong tục Việt Nam” do chính tác giả Nhất Thanh ghi đề tặng cụ Vương Hồng Sển, và cuốn Pháp Việt tân tự điển cụ Thanh Nghị đề tặng Bộ trưởng ngoại giao Xuân Thủy trước một cuộc đàm phán ở Paris, hay “Việt Nam bách khoa từ điển” của Đào Đăng Vỹ chủ biên có dấu son và thủ bút của cụ Băng Hồ kính tặng thủ tướng Phạm Văn Đồng….Chính ông Thành cũng lắc đầu chịu không biết đường phiêu lưu của những cuốn sách này: “do cơ duyên mà đến tay, thì từ giờ sách sẽ yên ấm ở lại bộ sưu tập gia đình tôi”.

     Nhìn ông Thành hàng ngày nhàn nhã đeo kính, pha ấm trà mạn ngồi đọc sách, ai cũng nghĩ hẳn xuất thân của chủ nhân café Sách phải từ giới văn chương chữ nghĩa. Nên lại ngã ngửa người kinh ngạc khi ông Thành thú nhận mình mới chỉ học hết…lớp 6: “Tôi sinh ra trong một gia đình giàu có ở làng cổ Nghi Tàm. Rồi nhà tôi thất thế, rơi vào cảnh cơ hàn, tôi phải nghỉ học để lo sinh kế. 15 tuổi tôi mồ côi cha mẹ, sống cầu bơ cầu bất, chỉ biết lấy việc đọc sách để tự dạy dỗ mình.”. Để sống, Thành đi chăn bò, bốc vác, ai thuê gì làm nấy, bán sức mình để sống. Rồi anh lấy vợ có con – vẫn nghèo đến tận cùng, anh đạp xích lô, bốc than ở bến phà Đen, đốt lò, phụ hồ kiếm từng đồng nuôi con. Mỗi tối về, kiệt sức, thân xác đau nhức, anh lại dọn mình để bước vào thế giới thanh khiết của những trang sách. “Nhờ sách tôi mới đủ sức trải qua những năm tháng tận khổ của đời mình”. Vì nương tựa vào sách, nên khi nghèo túng nhất Thành vẫn thắt lưng buộc bụng dành một khoản để mua sách, anh vẫn thường dấu vợ việc mình nhịn bữa để lấy tiền mua sách, đạp xích lô với cái bụng rỗng đói meo. Sách cũ bán đồng nát theo cân thường rẻ, anh đã bới lật hàng trăm gánh đồng nát để tìm những “tri kỷ tinh thần” của mình. Một đời lao dịch và gom góp, khi đến tuổi về chiều Nguyễn Thế Thành kiểm lại thấy mình đã đủ một gia sản. Chỉ toàn sách!

   Con trai đã lớn, gia cảnh không còn vất vả, đã có thể nghĩ tới chuyện đọc sách trong cảnh thư nhàn. Thế là 2006 Café Sách được mở, ở đây sách không cho thuê và bán, ai muốn đọc cứ đến, ngồi đọc cả ngày không gọi một cốc café, chỉ uống nước trắng miễn phí của ông chủ cũng được. Ông Thành nói:“ Tôi mở cafe Sách trước hết để đáp ứng nhu cầu tinh thần của gia đình mình. Chia sẻ với người khác những giá trị của việc đọc sách chỉ là một việc tử tế nhỏ nhoi, nhưng còn hơn mình không làm. Sách tốt, sách hay bo bo giữ riêng cho một người là khổ và hại phận sách. Tôi nhân số người đọc lên để đời sách khỏi phí”.

   Nhiều người sưu tập ngỏ mua các đầu sách quý của ông Thành, đều bị từ chối:“Tôi không bán sách, vì sợ chia tay với những “người bạn” của mình. Mỗi cuốn sách đều gắn với một kỷ niệm đắng cay gian khó của đời tôi”. Có lẽ 3 tập “Tuyển tập Vũ Bằng” được ông Thành nâng niu nhất. Một buổi trưa, mệt lả sau một cuốc xích lô, ông rẽ vào hiệu sách để “thư giãn”. Mắt sáng lên khi nhìn  thấy bộ sách Vũ Bằng, để rồi tiu nghỉu khi hỏi giá. Cả bộ gần 400.000đ, bằng 20 ngày công đạp xích lô của ông. Bộ sách ám ảnh ông trong cả giấc ngủ, lúc nào cũng nơm nớp lo sợ nhỡ lúc mình đủ tiền người ta đã bán mất sách. 2 năm sau, một sáng ngủ dậy ông không tin vào mắt mình khi nhìn thấy 3 cuốn Vũ Bằng đặt ngay ngắn trên bàn. Hóa ra cậu con trai Nguyễn Thế Bách đã dành cả mùa hè đi bưng bê rửa bát cho hàng cháo trai, dành dụm mua tặng bố.

    Bách hưởng tình yêu sách từ bố, chàng kỹ sư này là thành viên chủ chốt của diễn đàn sachxua.net, cư dân mạng sưu tập sách quá quen với những tư vấn thân thiện và đầy am hiểu về sách cũ của Bách.  Ông Thành tự tin rằng phòng sách gia đình mình sẽ tồn tại bền lâu, “bởi tôi đã có Bách kế tục, con trai sẽ nối dài tình sách của tôi”.

    Hiệu sách “máy chém” giữa phố nhà băng

 Mặt phố Bà Triệu tấc đất tấc vàng, chỉ cần hé răng nói muốn cho thuê chỗ, đầy ngân hàng với showroom nhảy vào tranh cướp. Nằm giữa “phố nhà băng”, tiệm sách cũ 180 vì vậy gần 30 năm nay bất đắc dĩ vào thế “khủng khỉnh” với tiền. Chủ nhân Lương Ngọc Dư là một tay “dị”: dáng hộ pháp, gắt gỏng như mắm tôm, bán sách nhưng mỗi ngày chỉ mở cửa hàng đúng 4 tiếng (sáng 10-12h; chiều 4-6h), ngoài giờ “hành chính” của ông chủ, khách có nì nèo cách mấy cũng đến nước tiu nghỉu đi về.

  Để được tiếp, khách đến mua sách cũ ở 180 Bà Triệu phải biết mình cần gì. Nếu chưa có “list” tìm mua trong đầu, đứng sớ rớ ngó nghiêng “xem có gì hay hay”, sẽ  nhanh chóng bị “tống tiễn”. Còn thẽ thọt “Tôi đang tìm quyển X, Y…”, ông Dư cũng chả nhẹ giọng hơn: “Đứng yên đấy! Chờ tôi lấy ra” (“yên đấy” nghĩa là cứ việc nhấp nhổm ngay dưới hè đường Bà Triệu mà ngó vào, chứ đừng tưởng bỏ sẽ bước được qua ngưỡng cửa, chạm vào gáy những quyển sách bày chất ngất trên giá). Và khi ông Dư phát giá thì hỡi ôi, cứ gọi là “cắt cổ”! Đắt hả, thích thì cứ việc trả giá- quyền của anh mà. Đương nhiên không bao giờ có chuyện bớt! (Trừ dăm trường hợp cực khôn trả giá “nhã” thế này: “Tôi thích cuốn này quá, mà trong túi chỉ còn đúng ngần này tiền, ông xem lại bớt chút được không?”). Giang hồ giới tầm sách gọi ông chủ 180 Bà Triệu bằng rất nhiều “ních nêm” (mà không có cái nào âu yếm ): Dư già, Dư máy chém, Dư ngông…”Chém” khách như đốn rạ, phục vụ phong cách mậu dịch bao cấp- vậy mà tiệm sách của ông Dư vẫn tồn tại phong độ tới 30 năm nay, lại còn là “địa chỉ văn hóa” theo chỉ dẫn của nhiều tạp chí- cẩm nang du lịch Tây viết về Hà Nội. Rồi lượng khách thâm thủy trung thành theo Dư “già” đến 3 thập kỷ, dù vật đổi sao rời từ bao cấp sang thị trường rồi lại hội nhập vê kép-tê-ô vẫn kiên quyết không bỏ Dư, dù bao tiệm sách mọc lên như nấm vẫy gọi…

  Thì đây, cái lý của ông Dư thế này: “Tôi chỉ thoáng nhìn cử chỉ người ta cầm sách, cách họ hỏi chuyện- tôi nhận ra chính xác họ có phải là người yêu sách, trọng sách hay không. Những người tìm đến tiệm sách này vì hiếu kỳ là tôi ghét nhất, khách ấy tôi không màng! Sách của tôi không có   loại rẻ tiền hay lá cải, tôi tự hào luôn xứng đáng là hiệu sách cũ của Hà Nội”.

  Ông Dư khởi nghiệp bán sách với vốn liếng là tủ sách gia đình. Kho sách vài trăm quyển ban đầu ấy được bổ sung hàng ngày, tới giờ đã gần 3 triệu đầu sách với xác suất trùng nhau rất ít, những quyển thiên hạ không biết tìm ở đâu thì họ sẽ đến hỏi ông Dư. Ngày xưa, để tầm sách ông Dư lặn lội về  các tỉnh heo hút, tìm đến từng tủ sách quý ẩn dật trong các tư gia. Đến giờ thì ông Dư đã gây dựng được hệ thống vệ tinh khắp nước, chỉ cần ngồi tại Bà Triệu nhấc điện thoại điều hành. Khách mua sách hiếm, nếu không có ngay tại cửa hàng sẽ nhận được lời hẹn của ông chủ, và từ lời hẹn miệng đó- “lệnh truy nã” đầu sách sẽ gửi khắp toàn quốc.

     Bước phiêu lưu của sách khó ngờ. Không ít người mua sách cũ ở tiệm ông Dư đã sướng ngất khi tìm thấy quyển sách được cha mẹ, người tình tặng cách đây hàng chục năm; thấy những hình vẽ nhăng cuội đánh dấu chủ quyền của chính mình khi còn là cậu nhóc tiểu học. Tại tiệm sách 180, có người đàn bà Pháp đã rưng rưng khi tìm được bức ảnh cha mình chụp các con tại trang trại gia đình trên một quyển tạp chí từ năm 1930.  Chính ông Dư cũng không ít lần bàng hoàng khi lọ mọ tìm sách ở một tỉnh lẻ, lại thấy quyển sách chính tay mình đã khâu dán, và từng bán đi. “Khi đó, cuốn sách là con đường trở về kỷ niệm. Tìm lại được ký ức là là món quà đôi khi may mắn ta được nhận trong thế giới sách cũ”- ông Dư trầm ngâm.

    Đời bán sách của ông Dư có nhiều chuyện day dứt. Thời bao cấp, không ít học giả nổi tiếng vì nghèo túng đã tìm đến ông Dư để trao gửi tủ sách quý. Ông Dư kể, “Có những lần nghe chủ nhân nói lời từ biệt sách mà tôi rớt nước mắt, đó là cuộc chia lìa đau đớn. Những trường hợp ấy, tôi chỉ biết lựa lời khuyên: Mua được tủ sách này tất nhiên cháu lãi lắm, nhưng bác nên giữ lại cho con cháu, bởi đời người chưa chắc có được tủ sách quý như vậy”. Ngay cả bây giờ, vẫn có những học giả tóc bạc da mồi tìm đến ông Dư dạm bán trước tủ sách: “Sách tôi rất quý, nhưng con tôi không theo nghề. Tôi chết không nỡ để sách ra giấy lộn. Thôi thì gửi anh, để đời sách còn có ích. Chỉ xin anh xóa sạch hộ mọi dấu tích riêng tư, có vậy tôi mới bớt đau…”. Sách quý lại có thủ bút của những người nổi tiếng sẽ tăng giá trị nhiều lần. Nhưng ông Dư luôn trung thành với lời hứa cùng các chủ nhân, hoặc ông giữ lại trong bộ sưu tập sách riêng của mình, hoặc xóa mọi vết tích của người đã nuốt ngược nước mắt trao sách cho ông.

  Sách cũ đến tay ông Dư trong tình trạng rời từng tờ, mất đầu hoặc mất cuối, thiếu trang…là chuyện bình thường. Việc “phục chế” bắt đầu từ ghép bù phần thiếu, khâu dán, đóng xén…Mỗi lần trả lại hồn vía tinh tươm cho một cuốn sách xộc xệch, ông Dư đều thấy xúc động khó tả. Đả phá chuyện chơi sách theo lối hình thức sáo rỗng, ông Dư nói: “Sách quý là người đọc biết sử dụng hiệu quả nó, biết biến những điều trong sách thành có việc có ích ngoài đời. Còn tầm sách cũ sách hiếm để “làm sang” phỏng có nghĩa gì, nếu chỉ để sách “chết” trên giá?”

  Bạn nặng lòng thật với sách, hay chỉ muốn chứng tỏ mình cũng “chữ nghĩa đầy người”? Chỉ cần đứng 3 phút dưới vỉa hè Bà Triệu, ngửa đầu nói chuyện với người đàn ông hộ pháp ngồi trên cái ghế gỗ bé tý, chặn trước tiệm sách cũ 180 như ông Từ giữ đền- ông ta sẽ nhanh chóng “phát giác” ra ngay!

http://nguyenquynhhuong.wordpress.com
« Last Edit: January 03, 2013, 04:37 PM by PAVELVNR »
Phan Lâm An - Y!M: Pavluchkaaa - Email: Pavelvnr@gmail.com

Offline Pavelvnr

  • *
  • Manager
  • Posts: 2,002
  • Joined: Oct 2004
  • Thanked: 347
  • Thanks: 337
  • Gender: Female
    • View Profile
« Reply #23 on: January 03, 2013, 09:03 PM »
Logged

Tái định nghĩa “sách cũ” (Bài 1)


Trên báo Khuyến học (Nam Ký thư quán, Hà Nội, 1935) định nghĩa về “sách xưa” và “sách cũ” như sau: “Sách xưa và sách cũ có khác nhau: sách xưa có giá trị riêng về “xưa”của nó, cái giá cao thấp của nó chính vì ở chỗ nó ít có; thứ nhất là quyển nào trong có những hình ảnh mỹ thuật mà xem thật là xưa thì giá lại càng cao. Tuy nhiên, cũng có những quyển sách xưa lắm, mà nội dung của nó cũng không có giá trị đặc sắc gì, thì giá của nó cũng không được cao bằng những quyển khác. Cho nên cái giới hạn của một quyển sách xưa và một quyển sách cũ cũng khó nhất định. Sách cũ, người ta tìm mua nó là có hai cớ: vì nó rẻ hơn mua ở hiệu sách chuyên bán sách mới, hai là vì đôi khi nó cũng ít tìm thấy được như sách xưa, lại cũng có khi vì, tuy không phải là sách xưa, nhưng nó hết đã lâu mà nhà xuất bản lại không in lại”.

Cũng trong bài báo này có đoạn viết: “trong nước ta nghề buôn sách cũ bắt đầu từ năm 1930 mới thấy cỏ vẻ xôn xao”. Vậy hóa ra lịch sử của nghề bán sách cũ ở ta cũng khá “lâu đời”.

Ngày nay nhìn lại định nghĩa này vẫn thấy còn khá đúng. Duy chỉ có giá cả và sự khan hiếm là hai điểm mới của thị trường sách (báo, tạp chí) cũ (gồm cả sách xưa, sách quý, sách hiếm…) hiện nay.

Sách (báo, tạp chí) cũ - một thế giới tưởng như đã cũ, nhưng hóa ra, còn rất nhiều những chuyện mới chưa được khám phá…


(TT&VH Cuối tuần) - Về định nghĩa và phân loại sách cũ, hiện nay vẫn hiện diện ba cách: Sách không còn giá trị; sách dùng làm tư liệu tham khảo; sách thuộc loại quý hiếm. Nhưng thực tế, có vẻ như tất cả đều chưa thật đúng.

“Nhìn dưới góc độ sưu tập và nghiên cứu, sách cũ là từ rất chung, chưa chính xác, theo tôi đó là sách quý, xuất bản từ lâu, nay khó tìm ở các nhà sách. Nó thường nằm trong tủ sách gia đình, có giá trị về mặt tư liệu nghiên cứu, theo đúng ngành của người sưu tầm ưa thích như lịch sử, địa lý, chính trị, văn học nghệ thuật…”, nhà thơ Trần Hữu Dũng, một trong những nhà sưu tầm sách xưa, bày tỏ.

Khó minh định

Dịch giả Cao Việt Dũng (sinh 1980), một người sưu tập sách cũ ở Hà Nội, nói rằng: “Rõ ràng có sự khác nhau giữa “sách cũ”, “sách cổ”, “sách quý” và “sách hiếm”. Ở Việt Nam gần như không có loại sách vài trăm năm nên sách in xung quanh thời điểm 1900 đã có thể coi là rất cũ. Thêm nhiều yếu tố lịch sử nữa khiến cho sách của một số giai đoạn tương đối gần cũng trở nên nhiều giá trị về mặt sưu tầm, như sách xuất bản ở Hà Nội từ năm 1945 đến 1954 và sách xuất bản ở miền Nam từ năm 1945 đến 1975. Mức độ quý và hiếm thì nhiều co giãn, nhưng cũng có một số quyển sách “khét tiếng” một cách tuyệt đối”.

Nhà sưu tập Hoàng Minh (TP.HCM) thì phân tích: “Những sách xuất bản từ vài năm trở về trước đều có thể gọi là sách cũ. Sách xưa là sách cũ, nhưng xuất bản từ vài chục năm hay trăm năm trở về trước, tùy theo quan niệm tại mỗi nước. Ở nước ngoài, người ta gọi sách này là sách cổ (niên đại khoảng 100 năm trở lên). Ở ta, do chiến tranh, do nhận thức, do chính sách sai lầm về văn hóa phẩm một thời, nên việc lưu giữ, bảo quản sách tương đối khó. Những cuốn trên 50 năm ở Việt Nam đã được coi là sách xưa, quý hiếm”.

Nhà báo - nhà sưu tập Yên Ba (Hà Nội) có vẻ cẩn thận hơn: “Sách cũ, nếu hiểu theo ý nôm na, là sách đã qua sử dụng rồi. Theo ý này thì một cuốn sách mua ngày hôm qua đã có thể coi là một cuốn “sách cũ”. Tuy nhiên, nếu tôi không nhầm, thì “sách cũ” mà chúng ta nói ở đây được coi như là sách có giá trị sưu tập hoặc ít ra, cũng có giá trị lưu trữ.

Thường thì những sách nói trên được giới sưu tập Việt Nam xếp vào dạng “sách xưa”, một khái niệm cũng mù mờ không kém gì khái niệm “sách cũ”. Bởi xưa là bao nhiêu năm, 50 năm, 100 năm, hay sách thời bao cấp (các cụ mình kể chuyện thời bao cấp cũng hay nói “hồi xưa”!) cũng đã gọi là “sách xưa” rồi? Chịu. Cái đó tùy thuộc vào mỗi người. Nhưng về mặt thông lệ mà nói thì ở ta, thường những sách xuất bản khoảng năm 1945 trở về trước được tạm gọi là sách xưa.

Ở Việt Nam, giới sưu tầm ít dùng khái niệm “sách cổ”, cũng như ít người dám tự nhận là “nhà sưu tầm sách cổ”, bởi thường thì người ta quan niệm “sách cổ” phải có tuổi đời hàng trăm năm trở lên, bọc bìa da, khâu gáy có gân, trang trí bìa như một công trình mỹ thuật… Mà ở Việt Nam thì những sách đó rất ít, ngoài một số sách của Công giáo, bài giảng của các thầy tu, vài cuốn từ điển… Chữ quốc ngữ đầu thế kỷ 20 mới bắt đầu được phổ biến ở Việt Nam, tức là sách chữ quốc ngữ cổ nhất, cũng chỉ có tuổi trên dưới 100 năm. Mà một trong những đặc điểm của giới sưu tầm sách xưa ở ta (ngoại trừ một số biệt lệ)… thường chỉ sưu tầm những sách “đọc được” mà thôi!”.

Định nghĩa nào, cách sưu tập đó

“Tôi thấy người nghiên cứu ở lĩnh vực nào thường mua, sưu tầm, trao đổi sách cũ thuộc lĩnh vực đó. Tôi nhớ sau năm 1975, sách đổ đống ở đường Mạc Thị Bưởi, nhiều bộ từ điển, sách quý hiếm, giá không hề rẻ. Có người mất cả hai cây vàng để mua một lô sách hiếm. Xem ra lòng yêu sách, thú mê sách vẫn không nguội lạnh chút nào… Cách đây 6 năm, tôi nghe nói nhà nghiên cứu P.X.N vào TP.HCM thương lượng với ông P.K.T (Chủ nhiệm báo Văn học) mua lại toàn bộ tạp chí Văn học với giá cũng đáng suy nghĩ. Khi mua được, ông còn hào phóng tặng lại bản photocopy cho chủ nhân”, nhà thơ Trần Hữu Dũng kể.

Việc phân kỳ theo niên đại sách ảnh hưởng khá lớn đến gu sưu tầm và cũng phân loại người chơi sách. Có những người chuyên sưu tầm sách “tiền chiến” (xuất bản trước năm 1945), có người chuyên sưu tầm sách “trước 75” (xuất bản ở miền Nam trước năm 1975). Lại có những người chỉ quan tâm đến sách xuất bản thời kỳ đầu chữ quốc ngữ (trước 1900)…

“Phần lớn giới sưu tầm nghiêm túc đều có một giai đoạn sở trường mà họ đặc biệt chú trọng, nhiều khi trở thành chuyên gia thực thụ, thành nơi tham khảo cho các nhà sưu tập giai đoạn khác. Ví dụ như có người chuyên về các tạp chí văn học thời kỳ trước năm 1945, lại có người chỉ chuyên một vài đầu báo, tạp chí của giai đoạn ấy, hoặc chuyên chú một vài tác giả, lại có người sưu tầm theo chủ đề, chẳng hạn truyện thiếu nhi miền Bắc XHCN, hoặc sách báo liên quan đến cải cách ruộng đất”, Cao Việt Dũng hé lộ.

Tuy vậy, nếu cứ theo tiêu chí “sách xưa” hay “sách cổ” như vậy, trong hoàn cảnh ở Việt Nam, sẽ rất khó để có được một bộ sưu tập nhiều về số lượng, cao về chất lượng. Do đó, các nhà sưu tập sau này thường mở ra nhiều hướng sưu tập mới, đa dạng và bao dung hơn, nhằm làm phong phú hơn các bộ sưu tập.

Rẽ lối

Do hoàn cảnh đặc thù ở Việt Nam, chữ quốc ngữ xuất hiện muộn, kỹ nghệ in phát triển chậm, thời tiết thì ẩm thấp, chiến tranh loạn lạc, người dân phải di chuyển nhiều, rồi chia cắt đủ thứ, nên sách khó được gìn giữ. Chính vì vậy, xu hướng sưu tập sách theo kiểu “cổ điển”, có nghĩa là chỉ sưu tập những cuốn sách cổ, quý hiếm, mặc dù vẫn được nhiều người theo đuổi, nhưng không còn giữ vị trí độc tôn.

“Trong vòng 3-5 năm trở lại đây đã có thay đổi, chẳng hạn như sưu tập cuốn Vang bóng một thời, xuất bản khoảng thập niên 40 của thế kỷ trước (tức là chỉ có một bản cổ, quý hiếm), người ta sẽ sưu tập tất cả các ấn bản Vang bóng một thời của Nguyễn Tuân được ấn hành từ trước tới nay. Hoặc đơn cử với chúng ta hiện nay, thời kỳ đất nước còn chia cắt vẫn còn chưa lùi xa là mấy, nhưng những sách do các NXB phía Bắc in lúc đó (chủ yếu của Văn hóa, Văn học, Thanh niên, Quân đội nhân dân…) đã bắt đầu hơi hiếm, đặc biệt là những bản còn đẹp. Một khi đã hiếm thì chúng trở nên “bắt đầu quý”, thế là có người sưu tập, dù rằng chúng còn khá nhiều đây đó”, nhà sưu tập Yên Ba cho biết.

Có những cuốn sách, những tờ tạp chí cách đây hai ba chục năm rất nhiều và rẻ, giờ kiếm không ra. Giá cả cũng theo đó mà tăng nhanh, hơn cả chỉ số CPI. Thậm chí có nhiều cuốn về Việt Nam mua ở nước ngoài còn dễ và rẻ hơn mua trong nước. Ta vẫn thường nghe trong giới kháo nhau những tin như dạo 1-2 năm trở lại đây, dòng từ điển “thanh khoản” khó, dòng “Đông Dương” giá cao, dòng “tiền chiến”, “giấy dó” khan hàng...!

Nhà sưu tập Dương Thanh Hoài dẫn giải để cho thấy rằng thời nay người ta thường sưu tập theo sở đọc (lĩnh vực mình nghiên cứu chẳng hạn); theo sở thích (một tác giả, một dòng sách...); theo sở kiến (do coi trọng các giá trị tinh thần sách vở) và theo ngân khoản. “Tôi không biết nhiều chục năm trước thì thế nào, nhưng rõ ràng, chơi sách giờ đã không hoàn toàn là một “thú” như cụ Vương Hồng Sển từng tuyên ngôn, nó đã được thị trường hóa. Đã nghe phong thanh nhà sưu tập này có ý đổi tủ sách thành một căn hộ chung cư, hay nhà sưu tập kia thanh lý toàn bộ để mua đất. Tôi có hỏi các bậc cao niên như cụ Tuân, cụ Dung, bác Hoàng... về việc tan rã của các tủ sách thời trước, các cụ nói rằng mình chưa từng thấy bị tan rã theo ngân khoản”.

Văn Bảy
Phan Lâm An - Y!M: Pavluchkaaa - Email: Pavelvnr@gmail.com

Offline Pavelvnr

  • *
  • Manager
  • Posts: 2,002
  • Joined: Oct 2004
  • Thanked: 347
  • Thanks: 337
  • Gender: Female
    • View Profile
« Reply #24 on: January 03, 2013, 09:07 PM »
Logged
“Thủ lĩnh” sách cũ: nhà sưu tập

(TT&VH Cuối tuần) - “Vận mạng” sách cũ ở Việt Nam trăm năm qua gần như phụ thuộc vào các nhà sưu tập tư nhân. Vụ cháy sách của ông Nguyễn Văn Thành (Hà Nội) ngày 3/8/2010 thiêu rụi hơn 10 ngàn cuốn được sưu tập trong khoảng 40 năm là một minh chứng đầy chua xót.

Ít kế thừa

Nhìn vào đội ngũ sưu tập kế cận của Việt Nam hiện nay, có thể nghĩ đến câu thành ngữ “tre già măng mọc”. Họ còn khá trẻ, đông nhất vẫn thuộc 7X, 8X, thậm chí 9X. Trên các diễn đàn liên mạng về sưu tập sách cũ, có những “tân binh” tự nhận mình “đẻ ngang hông”, nghĩa là gia đình chưa từng có tiền lệ về việc này.

Những nhà sưu tập trẻ, không cần kế thừa, xuất hiện từ hai nguyên do: có tiền và có đam mê. Vì thực tế cho thấy, không có khả năng tài chính, khó có thể xây dựng được bộ sưu tập có giá trị. Nói cách khác, rất hiếm khi còn những huyền thoại, kiểu như lục trong đống sách báo cũ của một bà bán đồng nát (ve chai), tìm thấy từ điển Tabert hay tác phẩm của Trương Vĩnh Ký! Những cuốn sách hiếm, quý, cần phải trả tiền rất cao mới có thể “may mắn” mua được!

Chính vì sưu tập sách ở Việt Nam ít tính kế thừa nên nhiều tủ sách  lớn mới bị xé lẻ, đơn cử như sưu tập của Trần Ngọc Ninh, Nghiêm Thẩm, Đỗ Bằng Đoàn và Đỗ Trọng Huề, Nguyễn Văn Hai, Phạm Tất Đắc, Vương Hồng Sển, Nguyễn Tấn Long, Khai Trí… “Điều này phải chịu thôi, vì chỉ có hai cách bảo tồn nguyên vẹn những kho sách như vậy: hoặc gia đình  phải tự lo, hoặc Nhà nước phải can thiệp. Cả hai bên đều không quan tâm thì tất yếu sách sẽ bị tản mát, xé lẻ, rơi vào tay các nhà sưu tầm khác. Nên nhớ là các tủ sách lớn luôn nằm trong “tầm ngắm” của giới  sưu tầm, điều này theo tôi là lành mạnh”, Cao Việt Dũng khẳng định.

Ở đây cũng xin mở ngoặc, Nghiêm Thẩm  là nhà nhân loại học lớn của Việt Nam, ông có hơn 5.000 cuốn sách về nhân  loại học các thứ  tiếng. TS toán học Nguyễn Văn Hai có hơn 6.000 cuốn về toán. Không chỉ Sài Gòn, mà các tỉnh Nam bộ thời trước cũng có nhiều tủ sách nổi  tiếng như Nguyễn Duy Cần (Mỹ Tho), Nguyễn An Ninh (Củ Chi). Nguyễn  Văn  Hầu  (Long  Xuyên), Phan Văn Hùm (Bình Dương), Phan Văn Dật  (Huế), dòng tu Thiên An (Huế), Cao Xuân Dục (Nghệ An), Quan Hải tùng  thư của Đào Duy Anh (Huế), Phạm Công Thiện (Mỹ Tho)… và cả Hoàng  Xuân Hãn (Pháp), Lê Thành Khôi (Pháp)…

Ngoài lý do như nhà sưu tập Cao Việt Dũng đưa ra, nhà sưu tập Hoàng Minh cho rằng nhiều tủ sách không giữ còn do những nguyên nhân bất khả kháng như chủ nhân không có người kế thừa, hoặc bệnh tật, vướng vòng lao lý hay đi định cư nước ngoài không mang theo được… Ngoài  ra, cũng còn có nguyên nhân từ  lịch sử, do chiến tranh hay  kinh tế khó khăn... Với các trường hợp tủ sách bị phân mảnh, có thể do chủ nhân của chúng không có khả năng giữ, buộc phải bán nhưng không tìm được người đủ khả năng mua trọn  tủ; hoặc giả con cái lấy trộm bán dần; tủ sách bị mất rồi phát  tán  theo nhiều đường khác nhau; hoặc chủ nhân chủ động  bán dần mỗi khi gặp khó khăn.

Nhà sưu tập Trần Hữu Dũng kể: “Có lần tôi thấy người nhà của chính trị gia H.H.T bán tống bán tháo tủ sách gia đình cho hiệu sách cũ ở đường Đinh Tiên Hoàng. Tôi có mua được một số cuốn, vui miệng kể cho anh Đ., tay lái sách cũ ở Võ Văn Tần. Anh Đ. nhanh chóng đến thu gom, mua toàn bộ số còn  lại, dĩ nhiên giá cả cứ thế mà tăng lên vùn vụt. Kể chuyện này để thấy đây là thảm kịch đau lòng, có hàng trăm bộ sưu tập của các nhà nghiên cứu nổi danh đang thất tán khi họ qua đời. Người nhà họ do nghèo túng về mọi mặt, hay con cái không tiếp bước, nên bộ sưu tầm cả đời khó nhọc được bán rẻ rúng với giá một, hai cây vàng”.

Điểm mặt đặt tên

Sự hình thành các diễn đàn như sachxua.net, đặc biệt là khả năng truy cập thông tin, trao đổi qua mạng đã đóng một vai trò cực kỳ quan trọng trong việc xuất hiện những nhà sưu  tập trẻ tuổi.

Những người sưu tập cao tuổi không truy cập được Internet thường chỉ giới hạn ở các mối quan hệ, thông qua truyền miệng. Trong khi những nhà sưu tập trẻ có khả năng giao lưu rộng lớn, tìm hiểu, tự mình học hỏi lẫn nhau và cũng hình thành một  thị  trường trao đổi, mua bán sách cũ, làm phong phú thêm những bộ sưu tập của mình. Khó có thể kể ra có bao nhiêu nhà sưu tập thuộc giới trẻ, bởi nhiều người quy ẩn giang hồ, không xuất đầu lộ diện trước công chúng cũng  như giới truyền thông.

“Đông  lắm. Theo tôi thì hiện nay cứ cái gì có màu sắc “chơi” là thu hút những người trẻ tuổi, từ chơi điện tử đến chơi chứng khoán và chơi sách. Thời của thắt lưng buộc bụng  đã dần qua,  thì điều đó cũng là bình thường. Trong thế giới của sự chơi, nhiều người cũng chỉ lướt qua sách như một đối  tượng cho vui. Tất nhiên, lượng người sưu tầm càng lớn  thì chất lượng độc giả càng có khả năng tăng lên. Như vậy còn tốt hơn nhiều so với cái thời sách cũ vứt đầy vỉa hè các thành phố mà chẳng mấy ai buồn quan tâm. Thời ấy, tôi mua được rất nhiều sách hay từ hàng giấy vụn, đồng nát, bán theo cân”, Cao Việt Dũng kể.

Theo thông tin từ nhà sưu tập 8X Vũ Hà Tuệ (TP.HCM) thì ở miền Bắc (Hà Nội, Bắc Ninh…) có những nhà sưu tập nổi bật như 6X có Yên Ba, Nguyễn Bình Phương…; 7X có Tạ  Thu  Phong, Nguyễn Nhật Anh, Nguyễn Thế Bách…;  8X  có Trịnh Hùng Cường, Nguyễn Phát Hà Giang, Cao Việt Dũng… Ở  TP.HCM thì 6X có Trần Văn Chung, Phan Thành Nhơn, Phạm  Công Luận…; 7X có Hoàng Minh, Dương Thanh Hoài, Đỗ Cao Lợi, anh Triệu  (chỉ nhớ tên, không biết họ)…; 8X có Nguyễn Tuấn Dũng…

Giới trẻ, do có thu nhập và mức độ chịu chơi cao, nhanh nhạy và quyết đoán trong các giao dịch lớn nên nhiều người  đã sở hữu được những thứ quý giá mà những bậc cao niên,  do hạn chế về tài chính hay thiếu thông tin đã không thể có được. “Về câu hỏi tại sao gần đây các nhà sưu tầm trẻ xuất hiện ở Hà Nội nhiều, cái này liên quan đặc thù văn hóa. Quan  sát thị trường cho thấy, từ năm 1975 đến nay, lượng sách cũ (mảng xã hội là chính) chủ yếu vẫn là từ Nam ra Bắc, tuy tốc  độ có chậm dần do nguồn cung cạn đi, nhưng nhu cầu phía Bắc vẫn rất cao. Ngoài lý do dân Hà Nội thích đọc sách nói chung, còn nguyên nhân quan trọng là họ rất quan tâm mảng  sách xuất bản trước 1975 ở miền Nam, những thứ ngoài kia rất hiếm. Ngoài ra, những sách thời tiền chiến ở miền Bắc, do nhiều nguyên nhân, hiện rất hiếm, trong khi lại dễ dàng tìm được tại các nhà sách cũ trong Nam”, Hoàng Minh phân tích.

Đổi “sàn” giao dịch

Các tiệm sách cũ ngày nay không còn là nơi giao dịch duy nhất của các nhà sưu tập, mà bù vào đó là điện thoại, Internet… Điều này khiến phần đông tiệm sách cũ lui về bán ở nhà cho tiết kiệm chi phí. Làm cho diện mạo các “thủ lĩnh” sách cũ càng bí ẩn hơn.

Riêng các tiệm còn hiện diện cũng chia thành 2 cấp độ: Tiệm thông thường thì gom hàng từ đủ mọi nguồn: ve chai, mua trong nhà, mua của khách vãng  lai… Những sách quý,  hiếm được lọc ra bán lại cho tiệm cao cấp. Riêng tiệm cao cấp, ngoài thu mua như tiệm thường, thì sẵn sàng đứng ra bao tiêu những sách quý hiếm có giá trị cao từ các tiệm thông  thường. Họ sẵn sàng chôn vốn, chờ thời bán cho đúng khách quan tâm để được giá cao.

“Vào thời điểm hiện tại, người kinh doanh sách cũ thuộc hàng top ở TP.HCM gồm có Kinh (Trần Hưng Đạo), Nam (19  Bạch Mã), Gia (Điện Biên Phủ), Kami (không có tiệm), Kỳ Thư (không có tiệm), Minh “em” (Trần Nhân Tôn)… Những hàng kế tiếp có thể kể: Hiếu (không có tiệm), Lợi (không có tiệm), Kim Oanh, Ngọc Phụng, Tín Nghĩa (Trần Nhân  Tôn), Quang Huy (Nguyễn Thị Minh Khai)… Cuối cùng là những tiệm còn lại”, Vũ Hà Tuệ kể theo trí nhớ. “Tại TP.HCM có vài tiệm như Kỳ Thư, Minh Ngọc…; tại Hà Nội có tiệm ông Cảnh (5, Bát Đàn). Theo cá nhân tôi, tại thời điểm này số tiệm còn trụ được với nghề có thể đếm trên đầu ngón tay, khoảng 5 tiệm”, Hoàng Minh từ tốn.

“Đây không còn là thời của các hiệu sách cũ nữa, mặc dù chúng vẫn tồn tại và không phải không nhộn nhịp. Nhiều nhất nằm ở TP.HCM, rồi một số nơi khác như Hà Nội, Nha Trang, Đà Nẵng… Internet làm cho bộ mặt thị trường sách cũ thay đổi  hẳn, nhất là khả năng vô biên của nó trong việc tạo điều kiện thuận lợi cho trao đổi giữa các nhà sưu tầm, điều mà trước đây rất ít được thỏa mãn”, Cao Việt Dũng cho biết.

Cũng có ý kiến cho rằng nhà sưu tập/tầm sách cũ Việt Nam tuyệt đại đa số không vươn ra được sách nước ngoài và thị trường nước ngoài. Nhìn vào thì rất sôi động nhưng để hiểu  biết về lịch sử và bản thân sách vở vẫn còn rất thiếu. Nhất là thiếu những người ưa viết sách bàn kỹ lưỡng về thuật chơi sách như Vương Hồng Sển, ngày nay chưa xuất hiện. Cho nên, khi “thủ lĩnh” của sách cũ là những nhà sưu tập cá nhân, thì thêm một vấn đề đặt ra là làm sao để khai thác kho sách cũ  ấy, phục vụ mục đích nghiên cứu. Nghe thì dễ vậy thôi, chứ rút được một quyển sách quý từ nhà một người sưu tập có máu mặt không phải là chuyện đơn giản…

Như Hà
« Last Edit: January 04, 2013, 11:38 AM by PAVELVNR »
Phan Lâm An - Y!M: Pavluchkaaa - Email: Pavelvnr@gmail.com

Offline Pavelvnr

  • *
  • Manager
  • Posts: 2,002
  • Joined: Oct 2004
  • Thanked: 347
  • Thanks: 337
  • Gender: Female
    • View Profile
« Reply #25 on: January 03, 2013, 09:11 PM »
Logged

Cuộc săn tìm không mệt mỏi


(TT&VH Cuối tuần) - Sách cũ giá bao nhiêu là câu hỏi không thể trả lời. Thường dao động từ vài trăm ngàn đến vài triệu đồng, tùy theo mức độ quý, hiếm và sở thích người mua, nhưng cũng có những quyển xé rào. Gần đây, một người chơi đã tiếc hùi hụi khi đặt hụt cuốn Phép giảng tám ngày của Alexandre de Rhodes in năm 1651, tác phẩm quốc ngữ đầu tiên của Việt Nam. Giá bán trên mạng là 22.500 euro, khoảng hơn 650 triệu đồng.

Từ trước tới nay, một trong những trào lưu được biết đến nhiều nhất trong giới sưu tầm ở Việt Nam là sưu tập các ấn bản Truyện Kiều của Nguyễn Du. Có người chỉ cần có một hai bản hơi hiếm là đã nổi danh trong chốn giang hồ sách xưa. Nhưng số bản Kiều là có hạn, bản Kiều chữ quốc ngữ có niên đại cũ lại càng hiếm. Thế nên những người được coi là nhà sưu tập Kiều chỉ đếm được trên đầu ngón tay.

Các tay chơi từ điển (số lượng ít và giá đắt) săn bộ Từ điển Annam - Latin và Latin - Annam (Nam Việt - Dương Hiệp tự vị) của Taberd xuất bản năm 1838; Từ điển Latin - Annam của Ravier, in ở Ninh Bình năm 1880; các từ điển Trương Vĩnh Ký 1884, Đại Nam quấc âm tự vị in năm 1895; Hán - Việt tự điển năm 1942...

Săn cổ văn, sách dịch thuật gồm Đông chu liệt quốc do Nguyễn Đỗ Mục dịch, in năm 1930 tại nhà Trung Bắc tân văn, Luận ngữ quốc văn giải thích do Đông Châu Nguyễn Hữu Tiến dịch, in tại Đông Kinh ấn quán 1935, Tam quốc diễn nghĩa do Phan Kế Bính dịch, bản in đầu nghe nói trước năm 1900, Kinh dịch bộ 4 tập giấy dó in tại nhà Mai Lĩnh của Ngô Tất Tố, đều rất hiếm có.

Đổi hướng truy tìm

Theo nhà sưu tập Nguyễn Nhật Anh (Hà Nội), các tay chơi Kiều săn lùng: Kim Vân Kiều chú thích của Bùi Khánh Diễn, nhà Ngô Tử Hạ in 1923; Kim túy tình từ của Phạm Kim Chi, in 1915; Kim Vân Kiều tân truyện của Trương Vĩnh Ký in từ 1875 và tái bản cho đến lần 3 vào năm 1911, bản nào cũng quý; Kiều văn họa 1942... Các bản nôm Kiều thì ít người kiếm hơn, do hạn chế về đọc và thanh khoản.

Một trào lưu khá phổ biến khác là sưu tập các tác phẩm được xuất bản từ năm 1945 trở về trước, mà giới sưu tập thường gọi nôm na là sách tiền chiến. Nhưng khái niệm “tiền chiến” cũng khá linh hoạt và đôi khi trừu tượng; người ta thường chỉ coi “sách tiền chiến” là những ấn phẩm được xuất bản trong giai đoạn cuối những năm 1920, cho đến năm 1945, đặc biệt là của các tác giả văn học thời kỳ Thơ mới, hay thuộc nhóm Tự Lực Văn Đoàn, các tác phẩm do một số NXB như Hàn Thuyên, Nam Cường, Cộng lực, Tân dân… phát hành.

Các tay chơi sách văn nghệ tiền chiến săn: Gái quê in 1936; Thơ Hàn Mặc Tử in 1942; Số đỏ in 1938; Vang bóng một thời các bản in trước 1945; Thi nhân Việt Nam bản in đầu 1942... Những tác giả được tìm kiếm nhiều có Nguyễn Tuân, Vũ Trọng Phụng, Trương Tửu, Tản Đà, Phạm Quỳnh, Thế Lữ, Phạm Cao Củng, Hàn Mặc Tử, Nguyễn Văn Ngọc, Phan Khôi, Tản Đà, Nguyễn Bính, Vũ Hoàng Chương, Bùi Giáng, Phạm Công Thiện, sách dịch của Nhượng Tống… Nhiều không thể kể hết.

“Về xu hướng có lẽ cũng không có gì thay đổi nhiều. Tại TP.HCM thường chia làm 2 hướng: sách tiền chiến (tức kể chung các sách trước năm 1945) và sách trước 75 (kể cả các sách xuất bản ở miền Nam trước năm 1975). Gần đây, xuất hiện thêm những người sưu tầm thể loại mới là sách XHCN xuất bản ở ngoài Bắc (của các NXB Phổ thông, Quân đội Nhân dân, Văn nghệ, Văn hóa, các liên khu…), những người sưu tầm loại này chủ yếu tập trung ở miền Bắc”, Vũ Hà Tuệ cho biết.

Tiêu điểm

Các sưu tập tạp chí thì gom lẻ hoặc nhiều chục số (vì không ai có đủ bộ): Nam phong, Tri tân, Tao đàn, Ngày nay, Phụ nữ tân văn... giá từ vài chục đến cả trăm triệu, đều có mua bán cụ thể rồi. “Về sách quốc ngữ, tôi nghĩ quyển có thể đắt nhất bây giờ là Phép giảng tám ngày của cha Đắc Lộ, xuất bản năm 1651. Quyển này nếu có thì giá có thể lên đến 25.000 euro. Kế đến là quyển Từ điển Việt - Bồ - La, cũng của cha Đắc Lộ, cũng xuất bản năm 1651”, Vũ Hà Tuệ nói.

Nhà sưu tập Nguyễn Nhật Anh cho biết, bộ từ điển của Taberd, in năm 1838, nếu có bán bây giờ tùy tình trạng sách, có thể từ 3-4 nghìn USD. Cuốn Đại Nam quấc âm tự vị của Huỳnh Tịnh Của in tại Sài Gòn năm 1895, cũng rất đắt. Các cuốn sách của Trương Vĩnh Ký in từ trước 1900, cuốn nào cũng đắt giá. Ví dụ Từ điển Pháp - Việt in năm 1884 của Trương Vĩnh Ký, tùy tình trạng, có giá từ 10 - 12 triệu đồng. Nhưng không có. Hoặc bộ Cours D’histoire Annamites bản đầu cũng quý hiếm, giá cũng cỡ đó...

Không chỉ giá cao mới khó kiếm

Vũ Hà Tuệ kể: “Nói đến chơi sách thì cũng không thể bỏ qua nội dung của nó. Có những quyển sách mới xuất bản, có giá trị thương mại không cao nhưng lại khá hiếm. Những quyển này, nếu thấy ở tiệm thì sẽ được bán với giá rất rẻ. Ví dụ quyển Xem đêm của Phùng Cung, đang được giới chơi sách săn tìm, tôi từng mua với giá chỉ 3.000 đồng. Hay như Chân dung nhà văn của Xuân Sách, quyển này khá hiếm vì sự độc đáo và câu chuyện xung quanh nó, giá của nó (nếu thấy) chắc cũng rẻ thôi”.

“Đương nhiên là những quyển giá cao thì khó kiếm rồi, vì chỉ có quý hiếm thì giá mới cao. Cũng có những quyển giá không cao nhưng vẫn khó kiếm, mà cũng chỉ nói ước lượng vậy thôi, chứ đã khó kiếm thì lấy đâu ra mà bán để nói giá cao hay không cao! Chẳng hạn cuốn Thép đã tôi thế đấy, nếu bán trên thị trường thì chắc giá cũng vừa phải, nhưng bản in lần đầu tiên của cuốn này, hình như có tên là Ra đời trong giông bão, có đốt đuốc tìm cũng không ra. Mà chắc chỉ mới xuất bản ở miền Bắc trong thời gian những năm 50 của thế kỷ trước thôi…”, Yên Ba phân tích.

Giá cả còn liên quan đến vai trò lịch sử của tác giả, quyển sách… có “dính” một hoặc vài sự kiện nào đó. Rồi còn phải tính đến bản đặc biệt, giấy đẹp có đánh số, có phụ bản, có chữ ký của tác giả, nhất là ký tặng ai đó nổi tiếng. “Nhưng đây cũng là khu vực nhạy cảm và mâu thuẫn của nhà sưu tầm, họ vừa thích khoe mình có những sách quý như thế nào, đồng thời lại ngần ngại để lộ một số quyển đặc biệt vì có thể gặp phiền hà”.

“Tất nhiên, giới sưu tầm sách khác hẳn giới đọc sách. Lý tưởng nhất là kết hợp được hai giới này với nhau, nhưng chắc khó. Muốn có được nhiều sách hay, đặc biệt thì phải bỏ rất nhiều thời gian, chẳng còn mấy thời gian để đọc nữa. Nhiều quyển sách giá cao đến phi lý, xuất phát từ đặc điểm lai lịch nhiều hơn giá trị nội dung”, Cao Việt Dũng kết luận.

Hiền Hòa
« Last Edit: January 04, 2013, 11:52 AM by PAVELVNR »
Phan Lâm An - Y!M: Pavluchkaaa - Email: Pavelvnr@gmail.com

Offline Pavelvnr

  • *
  • Manager
  • Posts: 2,002
  • Joined: Oct 2004
  • Thanked: 347
  • Thanks: 337
  • Gender: Female
    • View Profile
« Reply #26 on: January 04, 2013, 11:31 AM »
Logged
Xót xa với kho sách khổng lồ bị cháy


GiadinhNet - Gần 40 năm lăn lộn trong Nam ngoài Bắc, con rể nhà thơ Lưu Trọng Lư - ông Nguyễn Văn Thành - có trong tay kho sách khổng lồ lên tới hơn 30 nghìn cuốn. Trong đó, có những cuốn rất quý như “Lịch sử Việt Nam” của nhà sử học Mayborn viết bằng tiếng Pháp có bản dịch ra tiếng Việt, bộ sử của Trần Trọng Kim... Nhưng thật xót xa, “bà hoả” đã thiêu rụi toàn bộ kho sách. Đến giờ, ông Thành vẫn chưa thôi bàng hoàng, ngày ngày hì hụi đóng bìa, sửa lại những cuốn sách còn vết cháy nham nhở.
 
Công sức 40 năm biến mất trong... nháy mắt!
 

Vụ hỏa hoạn xảy ra vào khoảng 9h45 phút sáng 3/8/2010 tại số nhà 66F, Nguyễn Thái Học (đối diện Văn Miếu Quốc Tử Giám, Hà Nội) đã thiêu rụi hàng chục nghìn cuốn sách quý, trong đó có 200 cuốn sách cổ. Sự biến mất của kho sách được những người yêu sách, mê đọc sách đánh giá là sự mất mát lớn, không giá trị vật chất nào có thể so sánh được. Đó là những giá trị văn hoá, lịch sử của đất nước, là kho kiến thức khổng lồ mà ít cá nhân nào có được. Đến ngôi nhà số 66F Nguyễn Thái Học (Hà Nội) bây giờ, những vết cháy xém của thư viện sách trên tầng 3 vẫn còn nham nhở, đen đúa. Mùi khét của giấy vẫn còn phảng phất trong không gian nơi đây.
 
Hàng trăm cuốn sách cháy dở được cứu kịp thời vẫn còn nằm lăn lóc khắp căn gác cũ, nhiều cuốn bị rách rời từng tờ đợi xếp lại. Chủ nhân của kho sách khổng lồ hơn 30 nghìn cuốn, ông Nguyễn Văn Thành đến giờ dường như vẫn chưa hết bàng hoàng, xót xa. Khuôn mặt của ông như thêm khắc khổ khi kể lại hành trình gần 40 năm cất công mua bán, sưu tầm sách. Sinh năm 1948, ông Thành vốn là “dân” Văn, Đại học Tổng hợp Hà Nội (cũ). Ngay từ thời sinh viên, ông đã cất công sưu tầm và giữ gìn sách cẩn thận. Rất nhiều cuốn sách quý được ông lặn lội tìm kiếm suốt trong Nam ngoài Bắc từ những năm 1975.
 
Trong căn nhà 3 tầng mặt phố Nguyễn Thái Học thì dưới tầng 1 là nơi kinh doanh hàng thời trang; tầng 2 là nơi ở của gia đình cố nhà thơ Lưu Trọng Lư, bức họa chân dung của nhà thơ vẫn được dựng ngay ngắn trên kệ ngang tường nhà. May mắn hoả hoạn chưa kịp xâm phạm đến căn phòng lưu đầy dấu tích của nhà thơ nổi tiếng Lưu Trọng Lư. Tầng trên cùng là nơi chứa kho sách khổng lồ, ông Thành phải đóng 7 kệ, 10 tủ để xếp sách mà vẫn không đủ chỗ.
 
Ông Thành kể: Toàn bộ gia tài sách khổng lồ ấy không phải của riêng ông sưu tầm mà trong đó có hơn 1 vạn cuốn là của gia đình bố vợ- cố nhà thơ Lưu Trọng Lư. “Trước thời điểm xảy ra cháy không lâu, tôi mới chuyển toàn bộ hơn 2 vạn cuốn sách của riêng tôi sưu tầm, cất giữ về để cả lên tầng 3 cộng với hơn 1 vạn cuốn của gia đình nhà vợ cốt để làm thư viện riêng của gia đình. Lúc chuyển về làm thư viện, tôi cũng không ngờ là lượng sách lại lớn đến thế nên đã không chuẩn bị được đầy đủ hạ tầng cũng như chưa lường hết được những nguy cơ hoả hoạn”, ông Nguyễn Văn Thành xót xa...
 
“Vương quốc” riêng với những báu vật
 
Mê sách nên ông Thành quý và gìn giữ chúng như những báu vật của mình. Thư viện sách khổng lồ trên tầng thượng nhà 66F Nguyễn Thái Học dường như là “vương quốc”của riêng ông, nơi mà chỉ những người bạn thật thân thiết hay những người mê sách, trân trọng sách mà ông quý mến mới được mời.
 
Theo lời ông Thành thì một trong số những người ít ỏi có “duyên” ấy là anh Hoàng Minh, một người trong Hội chơi sách cổ ở TP.Hồ Chí Minh. “Đó là người mê sách và yêu sách đến kỳ lạ. Đó không phải là người trong ngành liên quan nhiều đến sách, ngoài 40 tuổi, có niềm yêu sách đến ngạc nhiên. Sự trân trọng sách của anh ấy khiến tôi rất cảm động nên tôi đã mời cậu ấy đến nhà thăm thư viện của gia đình. Anh ấy thấy sách nhiều ngổn ngang dưới sàn thì phê phán tôi, bảo không thể để như thế được.
 
Rồi anh ấy còn giúp tôi phân loại sách, xếp loại sách. Anh ấy có mượn một số cuốn sách. Cũng may vì thế mà đến giờ những cuốn sách quý ấy không bị hoả hoạn thiêu rụi”- Chủ nhân kho sách khổng lồ kể. Cũng trong một triển lãm trưng bày những tạp chí, tờ báo cổ nhất do anh Hoàng Minh mới tổ chức mà ông Thành đến xem thì thấy nhiều cuốn bày ở đó ông cũng có trong thư viện, lại có nhiều cuốn ông có mà trong triển lãm không có.
 
Hiếm có người say mê và có niềm yêu sách như người con rể của nhà thơ Lưu Trọng Lư, nên địa chỉ nhà ông dường như còn thành nơi mà những người mê sách gửi gắm đứa con tinh thần. Người tặng sách cho ông nhiều nhất là nhà phê bình Vương Trí Nhàn, rồi kế đến là anh Nguyễn Đình Chính – con trai cố nhà văn Nguyễn Đình Thi. Vì thế, trong thư viện sách quý của ông Thành có hàng trăm cuốn liên quan đến cố nhà văn Nguyễn Đình Thi, cả bút tích của nhà văn, cả những lời đề tặng nhà văn như tuyển tập Phan Chu Trinh với lời đề tặng nhà thơ Nguyễn Đình Thi.
 
Trong số những cuốn sách quý ấy thì đặc biệt quý là những cuốn in trước năm 1945 mà ông cất công sưu tầm nên có tới hàng trăm cuốn như vậy. Ví như tập thơ đầu tiên của Huy Cận; Tuỳ bút của Nguyễn Tuân mà trong đó có những bức chân dung của nhà văn rất đẹp; Thơ Tản Đà, Thơ Hàn Mặc Tử... Tất cả những cuốn sách trước năm 1945 ấy đều được in bằng loại giấy bản xưa.
 
Số phận kỳ lạ của cuốn sách cổ nhất
 

Trong hàng chục nghìn cuốn sách, cuốn nào cũng có giá trị lịch sử, giá trị văn hoá riêng ấy, ông Thành quý nhất là một số cuốn từ thế kỷ 19. Đó là những cuốn của bộ từ điển Pháp - Việt (một bộ 20 cuốn) mà tình cờ ông sưu tầm được từ một cửa hàng sách cũ. Đây là cuốn từ điển Pháp-Việt do những người truyền Đạo soạn với cả bản khổ to và bản khổ nhỏ để tiện mang đi khi di chuyển. Lại có cả những quyển được in ở Hong Kong bằng loại giấy rất tốt, chữ đọc rất rõ ràng dù chỉ được in trên khổ nhỏ bằng bàn tay.
 
Trong những cuốn sách cổ nhất in từ thế kỷ 19 ấy, ông Thành cho biết, chữ quốc ngữ ngày ấy có những từ rất lạ, cách cắt nghĩa trong từ điển ngày ấy cũng rất rõ ràng, sáng sủa. “Một số cuốn từ điển tiếng Việt của Hội Khai trí Tiến Đức khổ to in đầu thế kỷ 20 cũng có cách cắt nghĩa rất rõ ràng, dễ hiểu mà cách cắt nghĩa của từ điển bây giờ không được như thế nữa”, ông Thành nói. Rồi đến những cuốn từ điển tiếng Việt của Thanh Nghị, Truyện Kiều chú giải của Lê Văn Hoè dày hàng nghìn trang với cách cắt nghĩa điển cố rất hay... cũng tan thành tro bụi trong cơn hoả hoạn.
 
Cuốn sách về lịch sử mà ông Thành đặc biệt quý là cuốn Lịch sử Việt Nam của Mayborn với hai bản tiếng Pháp và tiếng Việt. Ông Thành cho hay, điều đặc biệt quý của cuốn sách này là chỉ với độ dày khoảng hơn 200 trang nhưng Mayboen đã viết rất đầy đủ về lịch sử Việt Nam từ thời Hùng Vương. Họ còn viết cả chuyện Thục Phán, An Dương Vương...
 
Dường như cuốn sách cổ mà ông Thành đặc biệt yêu quý này cũng có số phận kỳ lạ như chính xuất thân của nó, khi may mắn vẫn còn một bản nữa của cuốn sách thoát khỏi vụ hoả hoạn. “Hồi đó, Vương Trí Nhàn cũng mê cuốn lịch sử của Mayborn nên mượn tôi về đọc. Nhưng ông ấy mượn đọc lâu quá mà đó lại là cuốn tôi rất quý nên tôi bảo ông Nhàn đưa lại rồi tôi photo cho ông ấy một bản để đọc. May mắn vì thế nên giờ vẫn còn một bản”, chủ nhân kho sách khổng lồ nói.
 
Bộ sử của Trần Trọng Kim; Cổ sử của Đào Duy Anh; Phong trào Thơ mới vào những năm 30 - 45 của thế kỉ trước; Những cuốn sách của Nguyễn Văn Vĩnh in tại nhà xuất bản Trung Bắc - Tân Văn; một số tờ tạp chí trước Cách mạng Tháng 8 như Tiểu thuyết thứ 7, Tao Đàn và một số tạp chí in tại miền Nam trước năm 1975 như tạp chí Sáng Tạo, Tạp chí Bách Khoa... cùng hàng chục nghìn cuốn sách quý khác giờ đều đã tan thành tro bụi trong niềm xót đau vô hạn của ông Thành.
 
Gia đình ông phải thuê tới 5 chuyển xe tải mới chở hết được tro của kho sách bị cháy. Số sách còn lại có thể cứu được chỉ chưa đầy 1 nghìn cuốn. Nâng niu những cuốn sách bìa cháy xém, gáy sách vẫn còn đen xì tàn tích từ vụ cháy, ông Thành bảo giờ chỉ còn sót lại một số cuốn sách quý như Kinh thánh in 1985 bản in đẹp của Hồng y Trịnh Văn Cần, Kinh thánh tiếng Việt đối chiếu tiếng Anh, Ngô Tất Tố viết về Lão Tử, hai cuốn: 41 năm làm báo và Những kỹ thuật căn bản của người viết báo của Hồ Hữu Tường...
 
Lã Xưa
Phan Lâm An - Y!M: Pavluchkaaa - Email: Pavelvnr@gmail.com

Offline emsapyeu

  • *
  • Manager
  • Posts: 866
  • Joined: Oct 2004
  • Thanked: 82
  • Thanks: 95
  • Gender: Female
    • View Profile
« Reply #27 on: January 05, 2013, 12:43 AM »
Logged
"Cho mượn sách là ngu, mượn được rồi mà trả lại là đại ngu"  =))
Hạnh phúc hay là nỗi đau, đi đến tận cùng cũng chỉ là nước mắt

Offline Exit

  • *
  • Juventini
  • Posts: 828
  • Joined: May 2005
  • Thanked: 112
  • Thanks: 41
    • View Profile
« Reply #28 on: January 05, 2013, 01:35 AM »
Logged
Ôi mình đã đại ngu mấy lần
I don't need no education.

Offline forza_alex

  • *
  • Juventini
  • Posts: 1,130
  • Joined: Jan 2005
  • Thanked: 88
  • Thanks: 46
    • View Profile
« Reply #29 on: January 05, 2013, 09:41 AM »
Logged
những cuốn anh đang tìm hầu hết hiện đang ở trong Sài gòn, em có tìm không anh giới thiệu cho mấy anh bán sách cũ qua facebook, của anh cũng không nhiều lắm, mà cậu cũng đừng có mơ >:D<

List đây này, mua thử coi xem được bao nhiêu cuốn ;)

_ttp://vi.wikipedia.org/wiki/100_cu%E1%BB%91n_s%C3%A1ch_hay_nh%E1%BA%A5t_th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20_c%E1%BB%A7a_Le_Monde

Vãi ông anh già keo kiệt  :angach:
Thôi thì giới thiệu cho em mấy ảnh bán sách đê. Em đang tìm cuốn "Tiếng chim hót trong bụi mận gai" mà tìm chửa ra  :angry:
« Last Edit: January 05, 2013, 04:08 PM by PAVELVNR »
Này thì ký...

Offline forza_alex

  • *
  • Juventini
  • Posts: 1,130
  • Joined: Jan 2005
  • Thanked: 88
  • Thanks: 46
    • View Profile
« Reply #30 on: January 05, 2013, 10:33 AM »
Logged
Cả cuốn "Chờ đợi Godot" của     Samuel Beckett nữa. Không biết có bản dịch tiếng Việt không hử bác?
Này thì ký...

Offline Pavelvnr

  • *
  • Manager
  • Posts: 2,002
  • Joined: Oct 2004
  • Thanked: 347
  • Thanks: 337
  • Gender: Female
    • View Profile
« Reply #31 on: January 05, 2013, 02:39 PM »
Logged
Vãi ông anh già keo kiệt  :angach:
Thôi thì giới thiệu cho em mấy ảnh bán sách đê. Em đang tìm cuốn "Tiếng chim hót trong bụi mận gai" mà tìm chửa ra  :angry:
Cả cuốn "Chờ đợi Godot" của     Samuel Beckett nữa. Không biết có bản dịch tiếng Việt không hử bác?

Mất nhiều sách rồi nên cảnh giác vẫn hơn :d. Đùa chứ hai cuốn  trên này thuộc loại kinh điển rồi nên có tiếng Việt.

Cuốn trên em tự tìm nhé, cuốn dưới:

Tên truyện : Chờ Đợi Gô Đô
Tác giả : Xamuyen Bêckét
Dịch giả : Đình Quang
Thể loại : Kịch – Sân khấu
Nhà xuất bản : Sân Khấu
Ngày xuất bản : Quý 2/2006

Down ebook ở đây: -ttp://www.e-thuvien.com/forums/showthread.php?t=8564

Mấy anh bán sách thì em qua sachxua.net hay một số bạn trên facebook nhé: Sách cũ hà thành, sách cũ sài thành, sách cũ xưa nay, buôn bán chuyện cũ, tiệm sách cũ... Thôi, anh không phải thằng đi dán tờ rơi. [-x
« Last Edit: February 04, 2013, 05:11 PM by PAVELVNR »
Phan Lâm An - Y!M: Pavluchkaaa - Email: Pavelvnr@gmail.com

Offline forza_alex

  • *
  • Juventini
  • Posts: 1,130
  • Joined: Jan 2005
  • Thanked: 88
  • Thanks: 46
    • View Profile
« Reply #32 on: January 05, 2013, 04:29 PM »
Logged
Cảm ơn bác. Em thì chẳng bao giờ chơi với bạn ebook. Đọc sách phải được nghe thấy sột soạt lật trang nó mới thú. Chắc lại phải rong ruổi rồi  :burn_joss_stick:
Này thì ký...

Offline Pinturicchio

  • *
  • Manager
  • Posts: 1,120
  • Joined: Nov 2004
  • Thanked: 4
  • Thanks: 4
    • View Profile
« Reply #33 on: January 06, 2013, 02:05 PM »
Logged
 Lâu lắm rồi có đọc gì đâu. Sách cũng mất tiệt. Các bạn mượn chả chịu zả gì cả. Buồn hết cả người. Giờ nói đến sách mình cứ như mình bức vách vậy.
Văn phi sơn thuỷ vô kỳ khí,
Nhân bất phong sương vị lão tài.

Offline Pavelvnr

  • *
  • Manager
  • Posts: 2,002
  • Joined: Oct 2004
  • Thanked: 347
  • Thanks: 337
  • Gender: Female
    • View Profile
« Reply #34 on: January 06, 2013, 11:33 PM »
Logged
Lâu lắm rồi có đọc gì đâu. Sách cũng mất tiệt. Các bạn mượn chả chịu zả gì cả. Buồn hết cả người. Giờ nói đến sách mình cứ như mình bức vách vậy.

Chú này nhắc khéo Forza Alex là mượn sách không trả hả? :billy:
Phan Lâm An - Y!M: Pavluchkaaa - Email: Pavelvnr@gmail.com

Offline forza_alex

  • *
  • Juventini
  • Posts: 1,130
  • Joined: Jan 2005
  • Thanked: 88
  • Thanks: 46
    • View Profile
« Reply #35 on: January 07, 2013, 11:35 AM »
Logged
Chú này nhắc khéo Forza Alex là mượn sách không trả hả? :billy:
:it_wasnt_me: :it_wasnt_me: :it_wasnt_me:
Này thì ký...

Offline Pavelvnr

  • *
  • Manager
  • Posts: 2,002
  • Joined: Oct 2004
  • Thanked: 347
  • Thanks: 337
  • Gender: Female
    • View Profile
« Reply #36 on: January 07, 2013, 11:48 AM »
Logged
Câu chuyện sách cũ

Hai vợ chồng làm cùng ngành xuất bản sách. Ðêm tân hôn của họ thật thơ mộng. Họ nói với nhau đủ chuyện, từ chuyện yêu đương, gia đình, bè bạn, nghề nghiệp...

Anh chồng ôm vợ âu yếm rồi đọc thơ:

Sách mới cho nên phải đắt tiền

Chị vợ cùng nghề, nghe chồng đọc liền ứng khẩu đọc tiếp luôn:

Hôm nay xuất bản lần đầu tiên

Anh chồng ghì chặt vợ vào lòng mình đọc luôn câu thứ ba:

Anh còn tái bản nhiều lần nữa

Chị vợ sung sướng đọc câu thơ trong tiếng thở:

Em để cho anh giữ bản quyền.


Vài năm sau...

Cô vợ đọc:

Sách đã cũ rồi phải không anh
Sao nay em thấy anh đọc nhanh
Không còn đọc kỹ như trước nữa
Ðể sách mơ thêm giấc mộng lành

Anh chồng ngâm nga:

Sách mới người ta thấy phát thèm
Sách mình cũ rích, chữ lem nhem
Gáy thì lỏng lẻo, bìa lem luốc
Ðọc tới đọc lui, truyện cũ mèm


Cô vợ thanh minh:

Sách cũ nhưng mà truyện nó hay
Ðọc hoài vẫn thấy được... bay bay
Ðọc xong kiểu này, rồi kiểu khác
Nếu mà khám phá sẽ thấy hay..

Anh chồng lầu bầu:

Ðọc tới đọc lui mấy năm rồi
Cái bìa sao giống giấy gói xôi
Nội dung từng chữ thuộc như cháo
Nhìn vào hiệu sách, nuốt không trôi...


Cha hàng xóm lẩm nhẩm:

Sách cũ nhưng mà tui chưa xem
Nhìn anh đọc miết.. thấy cũng thèm
Cũng tính hôm nào qua đọc lén
Liệu có trang nào anh chưa xem?

Anh chồng thấy cha hàng xóm, giựt mình:


Sách cũ, nhưng là sách của tui,

Nào phải mật ngon để nhử ruồi

Xóm giềng tui nhắc cho nghe đó,

Ðừng để có ngày ...móc mắt đui


Con mọt sách kia chắc chán đời

Sách nhà không đọc, đọc sách "Tui"

Nếu mà bắt được mi đọc lén

Ông đây châm lữa, nướng junior!!!


Rồi về nói với vợ:


Sách hay đọc mãi vẫn không nhàm

Gáy thủng, bìa long vẫn cứ ham

Chữ nhoè là bởi anh đọc mãi

Ðêm bảy ngày ba, vẫn chưa cam ...


cô vợ khoái chí ghê lắm, nhưng nhớ lại những lời lạnh nhạt cũ của chồng thì dỗi:


Dẫu sao sách cũng đã cũ rồi

Có mùi mốc mốc giống mùi vôi

Giấy thời vàng úa rờ nham nhám

Thôi thì vứt mẹ nó đi thôi



anh chồng biết ngay là cô nàng...moody, thôi thì dỗ vài câu cũng chẳng ... nổ chết thêm cái tàu nào ở Spain cả:


Ðồ cổ thực là quý đó mà

Gừng già cay lắm đến xuýt xoa

Rượu để lâu ngày càng ngon tuyệt

Như sách này đây... úi chà chà!



cô vợ vẫn còn nũng nịu:


Cuốn sách cũ rồi chán lắm thay

Ðọc tới đọc lui cũng chừng này

Thôi thì đem sách đi "rờ tút" (retouché??)

Dăm ngàn thẩm mỹ kể cũng hay....
« Last Edit: January 07, 2013, 11:52 AM by PAVELVNR »
Phan Lâm An - Y!M: Pavluchkaaa - Email: Pavelvnr@gmail.com

Offline forza_alex

  • *
  • Juventini
  • Posts: 1,130
  • Joined: Jan 2005
  • Thanked: 88
  • Thanks: 46
    • View Profile
« Reply #37 on: January 07, 2013, 11:51 AM »
Logged
Ở chỗ bác có cuốn "Hai số phận" của Jeffrey Archer không nhỉ? Cuốn này trước cho ai mượn mà giờ không nhớ, Iem đá muốn đọc lại  :dau:
Này thì ký...

Offline forza_alex

  • *
  • Juventini
  • Posts: 1,130
  • Joined: Jan 2005
  • Thanked: 88
  • Thanks: 46
    • View Profile
« Reply #38 on: January 07, 2013, 11:58 AM »
Logged
Câu chuyện sách cũ

Giờ mới biết 2 vợ chồng bác cùng làm 1 chỗ, thảo nào yêu sách thế  :devil: :devil: :devil:
Này thì ký...

Offline Pavelvnr

  • *
  • Manager
  • Posts: 2,002
  • Joined: Oct 2004
  • Thanked: 347
  • Thanks: 337
  • Gender: Female
    • View Profile
« Reply #39 on: January 09, 2013, 04:09 PM »
Logged
Sách cũ ra chợ phiên

Phapluattp.vn - Lâu nay nhiều bạn trẻ đã sưu tầm, trao đổi thông tin, mua bán sách cũ qua mạng Internet. Ngày 13-1 sắp tới, lần đầu tiên phiên chợ chuyên mua bán sách cũ được tổ chức tại Thư quán Nhã Nam (TP.HCM). Thú chơi sách, văn hóa đọc sẽ được nâng tầm nhờ hoạt động này.

Rất nhiều bạn trẻ, nhất là sinh viên thích đọc sách, chơi sách, tuy nhiên giá sách mới đôi khi túi tiền không đáp ứng được, sách cũ là chọn lựa tối ưu. Nhiều người lại có nhu cầu đổi mới những sách đang có…. Trang Facebook mang tên Book Sale và nhiều trang mạng sách cũ như: Sách Cũ Sài Gòn, Tiệm Sách Cũ, Sách Cũ Xưa Nay… ra đời từ nhu cầu đó.

Cũ người mới ta


Dạ Thương “chủ” trang Book Sale kể: “Tôi và một nhóm bạn thường hẹn nhau uống cà phê để đổi sách với nhau. Nhưng cà phê vừa tốn thời gian, vừa tốn tiền trong khi ai cũng có Facebook, vậy là tôi lập trang Book Sale để kết nối thông tin trao đổi sách cũ”. Mới thành lập gần bảy tháng đến nay, trang Facebook này đã có gần 4.000 lượt nhấn like (thích). Các bạn trẻ thường gọi Dạ Thương là “chủ sạp” và Book Sale là “chợ sách” với phạm vi hoạt động rộng hơn. Nhiều bạn trẻ là sinh viên, nhân viên văn phòng, phóng viên… ký gửi sách đến chợ sách để nhờ bán, người cần thì đặt mua.

Ban đầu Dạ Thương rao bán từng quyển sách thông qua Facebook nhưng nhu cầu người mua lẫn người bán tăng lên, vì thế cô đã tổ chức định kỳ hằng tháng các buổi offline bán sách. Trước đó, người bán đem sách đến nhà cô ký gửi và cô dán giá, phân loại sách theo chủ đề hoặc theo giá bán. “Trung bình mỗi buổi offline, tôi bán được 200-300 đầu sách. Và sách bán với giá từ 10.000-50.000 đồng/quyển. Tôi lấy tiền “thuê sạp” là 10% cho mỗi đầu sách và xem việc trao đổi sách là một cuộc chơi thú vị” - chủ sạp Dạ Thương kể.

Những buổi offline đầu tiên tổ chức tại nhà nhưng càng về sau, lượng khách càng tăng nên Dạ Thương đã chọn quán cà phê có không gian rộng để các bạn yêu thích sách đến chọn lựa mua hoặc tự trao đổi sách với nhau. Cho đến nay Book Sale đã có tám buổi offline bán, trao đổi sách và đang dẫn đầu về việc bán, trao đổi sách cũ trên mạng xã hội Facebook.

Nuôi giữ kỷ niệm

Với anh Trương Tuấn Tài, “chủ” Sách Cũ Sài Gòn, sách cũ là nơi để nuôi giữ kỷ niệm. “Ban đầu tôi lập trang sách cũ chỉ vì đam mê sách mà thôi. Tôi tìm những quyển sách văn học Liên Xô gắn với thời nhỏ của mình một phần để mình nhớ về ngày xưa và một phần nữa để cho con mình biết thời nhỏ của bố mẹ nó” - anh Tuấn Tài kể.

Ba chủ nhân của Tiệm Sách Cũ là những bạn trẻ thế hệ 8x, theo phương châm là “Hãy cùng tìm lại những quyển sách kỷ niệm và đến với những tác phẩm yêu thích với rất nhiều đầu sách cập nhật thường xuyên”. Chính từ kỷ niệm mà đôi khi những chủ nhân các trang bán sách này bắt gặp những quyển sách gắn với kỷ niệm của tác giả, của người mua sách… Dạ Thương kể rằng có một lần trong chuyến đi chơi ở Đà Nẵng, cô tranh thủ mua một số đầu sách cũ về bán. “Tôi thấy có một bức thư đính kèm trong một quyển sách về ngôn ngữ học với nội dung là lời cảm ơn một người đã cho họ vay tiền khi vợ sinh. Đọc bức thư tôi cảm nhận được tác giả là người trí thức gặp những cảnh khó khăn. Sách là lời cám ơn của họ dành cho người đã giúp mình” - Dạ Thương kể.

Cũng có khi Dạ Thương mua được sách còn nguyên lời đề tặng của tác giả với người được tặng. Như nhà văn Lê Minh Hà đề tặng trong quyển Gió tự thời khuất mặt: “Tặng Thủy và câu chuyện của chính Thủy”. Những người mua được đã giữ những quyển sách đặc biệt đó như niềm vui của riêng mình.

Loanh quanh vẫn sách

Không chỉ bán sách, các trang mua bán sách còn tổ chức những cuộc thi viết về sách với phần thưởng cũng là sách. Book Sale từng tổ chức cuộc thi mang tên “Review sách”. Giải thưởng là những quyển sách đặc biệt. Từ những bài cảm nhận về sách này, Dạ Thương đã chọn được ba bài gửi đăng ở một số tạp chí. Nhuận bút từ các bài viết này được chuyển cho người viết và người viết lại ký gửi ở Book Sale để mua sách dần dần.

Trang Tiệm Sách Cũ tổ chức cuộc thi “Trích dẫn yêu thương” để những người mua sách có thể chia sẻ về quyển sách họ thích. Cuộc thi đã nhận được gần 100 bài dự thi và những ai dự thi cũng đều được mua một quyển sách đang bán trên Tiệm Sách Cũ với giá giảm 20%. Ngoài ra, Tiệm Sách Cũ còn tổ chức cuộc thi “Góc đọc sách của tôi”.

Quote
Ở nước ngoài tại các hội chợ sách thường niên đều có gian hàng dành cho sách cũ như: Hội chợ sách Frankfurt (Đức); lễ hội sách West Virginia (Mỹ)… Bên cạnh đó, vẫn có những hội chợ chuyên cho sách cũ. Nổi bật trong đó là các hội chợ sách cũ như lễ hội sách cũ Kanda ở Tokyo vào cuối tháng 11, đầu tháng 12 hằng năm; lễ hội sách cũ Amsterdam (Hà Lan) vào thứ Sáu hằng tuần; lễ hội sách ở Delhi (Ấn Độ)… Những lễ hội sách cũ này không chỉ nằm trong phạm vi từng địa phương mà trở thành hoạt động chính để kích cầu du lịch.

Phiên chợ sách cũ

Thư quán Nhã Nam cùng trang bán sách cũ Book Sale tổ chức Phiên chợ Sách Cũ từ 9 giờ đến 16 giờ ngày 13-1 tại Thư quán Nhã Nam, nhà 015-017 lô B chung cư 43 Hồ Văn Huê, phường 9, quận Phú Nhuận, TP.HCM. Ngoài sạp Book Sale sẽ còn các sạp sách: Sách Cũ Sài Gòn, Tiệm Sách Cũ, Sách Cũ Xưa Nay... và một số sạp sách từ các bộ sưu tập cá nhân. Dự kiến sẽ có gần 2.000 đầu sách cũ xuất bản trước năm 1945, trước 1975, sách thời bao cấp... được tung ra trong dịp này. Ngoài ra, chợ phiên còn đấu giá bán 10 cuốn sách quý, sách có chữ ký sách hiếm của những nhà sưu tầm.

Chợ phiên cũng triển lãm bộ sưu tập các tạp chí in trước năm 1945 như Nam Phong, Duy Tân, Thanh Nghị... Ngoài ra, Nhã Nam cũng sẽ giảm giá 50%-60% một số đầu sách nhân dịp này.


QUỲNH TRANG

P/S: Bạn nào ở SG thích sách cũ nhớ ghé qua.
Phan Lâm An - Y!M: Pavluchkaaa - Email: Pavelvnr@gmail.com

0 Members and 3 Guests are viewing this topic.

 


Facebook Comments